مرکز مشاوره اسلامی سبل السلام

با کمال‌گرایی و اهمال‌کاری چطور کار را شروع کنیم؟

زن ایرانی با روسری، آمادهٔ نوشتن در دفتری کنار پنجره‌ای رو به تهران

فایل گزارش را باز می‌کنید و هنوز چیزی ننوشته‌اید که ذهنتان می‌رود سراغ نظر کسی که قرار است آن را بخواند. یک نمونهٔ دیگر پیدا می‌کنید، عنوان را عوض می‌کنید و کار اصلی می‌ماند برای فردا. کمال‌گرایی و اهمال‌کاری گاهی درست همین‌جا به هم می‌رسند، وقتی از نسخه‌ای که هنوز وجود ندارد انتظار نسخهٔ نهایی را دارید.

برای شروع، یک کار کم‌خطر را انتخاب کنید و ده دقیقه به ساختن بخش کوچکی از نسخهٔ اولیه اختصاص بدهید. بازبینی را برای وقت مشخصی بعد از آن بگذارید. اگر گزارش می‌نویسید، هدف ده دقیقهٔ اول می‌تواند ثبت نکته‌های اصلی باشد. بعداً می‌توانید ترتیب، لحن و دقت جمله‌ها را بررسی کنید.

کمال‌گرایی و اهمال‌کاری چطور به هم ربط پیدا می‌کنند؟

فکر کنید کسی می‌خواهد یک ایمیل کاری مهم بنویسد. می‌داند چه می‌خواهد بگوید، اما پیش از نوشتن جملهٔ اول چند بار لحن ایمیل را در ذهنش عوض می‌کند. احتمال می‌دهد گیرنده از یک کلمه برداشت بدی داشته باشد. ده دقیقه می‌گذرد و ایمیل هنوز خالی است. لحظه‌ای که به خودش می‌گوید «بگذار بعداً با تمرکز بیشتری بنویسم»، از فشار انتخاب کلمات خلاص می‌شود. کار برای نوبت بعد باقی می‌ماند و فرصت اصلاحش هم کمتر می‌شود.

داشتن معیار بالا به‌خودی‌خود توضیح نمی‌دهد که چرا کسی کارش را عقب می‌اندازد. در مرور پژوهش‌های سیرویس و همکاران، نگرانی دربارهٔ اشتباه و ارزیابی منفی با اهمال‌کاری بیشتر همراه بود. تلاش برای رسیدن به معیارهای بالا در همان مرور با اهمال‌کاری کمتر همراه بود. این پژوهش رابطهٔ میان الگوها را بررسی کرده است. برای فهمیدن علت تأخیر در یک کار مشخص، باید ببینید در لحظهٔ شروع چه چیزی جلویتان را می‌گیرد.

به آخرین باری فکر کنید که کار را کنار گذاشتید. درست پیش از آن چه کردید؟ اگر مشغول پیدا کردن نمونهٔ تازه بودید، بپرسید چه اطلاعاتی کم دارید. گاهی واقعاً یک عدد، یک دستور یا نظر شخص دیگری لازم است. وقتی اطلاعات کافی دارید و هر نمونه فقط نگرانی تازه‌ای دربارهٔ کیفیت کار ایجاد می‌کند، نوشتن چند نکتهٔ خام می‌تواند از جست‌وجوی دوباره به کارتان بیشتر کمک کند.

هدف ده دقیقهٔ اول را روی کاغذ بنویسید

برای تمرین، کاری را بردارید که بتوانید نسخهٔ اولش را برای خودتان نگه دارید. یک پیش‌نویس ایمیل، طرح گزارش یا پاسخ تمرینی برای کلاس انتخاب‌های مناسبی‌اند. ده دقیقه یک زمان پیشنهادی است. اگر کوتاه‌تر شروع‌کردن برایتان شدنی‌تر است، همان زمان کوتاه‌تر را بگذارید.

  1. پیش‌بینی‌تان را مشخص کنید. اگر شروع کنید و متن خام باشد، انتظار دارید چه اتفاقی بیفتد؟ «نمی‌توانم از یک متن بد، نسخهٔ قابل استفاده بسازم» پیش‌بینی مشخصی است. بعداً می‌توانید ببینید آیا واقعاً چیزی برای بازنویسی پیدا کردید.
  2. یک کار قابل مشاهده انتخاب کنید. «شروع گزارش» هنوز مبهم است. «سه نکته‌ای را که همکارم باید بداند، هرکدام در یک خط می‌نویسم» روشن‌تر است. فایل و یادداشت‌های لازم را جلو دست بگذارید و زمان بگیرید. اگر کلمه‌ای گیر کرد، با یک نشانه جای آن را نگه دارید و ادامه بدهید.
  3. وقتی زمان تمام شد، نتیجه را ببینید. آیا سه خط نوشتید؟ کدام خط می‌تواند بماند؟ اگر نوشتن به‌خاطر یک دادهٔ مفقود متوقف شد، مشخص کنید آن داده را از چه کسی یا کجا می‌گیرید. وقتی برای بازبینی تعیین کنید و فایل را تا همان وقت کنار بگذارید یا اگر زمان دارید، سراغ بخش بعدی بروید.
دستی در حال نوشتن در دفتر باز، کنار زمان‌سنج ده‌دقیقه‌ای و استکان چای

نمونهٔ تصویری یک شروع کوتاه. تصویر با هوش مصنوعی ساخته شده است.

در راهنمای مرکز مداخلات بالینی استرالیای غربی، «آزمایش رفتاری» یعنی برای یک پیش‌بینی، موقعیتی کوچک و مشخص در نظر بگیرید و بعد ببینید چه اتفاقی افتاد. تمرین بالا از همین روش استفاده می‌کند. ممکن است نگرانی حین نوشتن همچنان با شما باشد. چیزی که می‌سنجید این است که با وجود نگرانی، آیا توانستید مادهٔ اولیه‌ای برای ادامهٔ کار بسازید.

فرض کنید فقط یک خط نوشته‌اید و همان یک خط هم به نظرتان معمولی است. در نوبت بازبینی ببینید می‌شود پیام اصلی را از همان خط بیرون کشید. شاید بشود و شاید به یک یادداشت تازه نیاز باشد. اگر متوجه شدید خودِ زمان‌سنج فشار تازه‌ای درست کرده، برای دفعهٔ بعد کار را با واحد دیگری کوچک کنید. مثلاً فقط نکته‌ای را که برایتان روشن است روی کاغذ بیاورید و تصمیم دربارهٔ ادامه را به بعد از همان یک خط بسپارید.

اگر باید بین دو نوبت از کار فاصله بگیرید، پیش از بستن فایل یک جمله برای خودتان بگذارید. مثلاً «دفعهٔ بعد این سه خط را به ترتیب زمانی می‌چینم.» با این یادداشت وقتی برمی‌گردید قدم بعدی از قبل معلوم است.

برای بازبینی یک معیار روشن بگذارید

پیش‌نویس ایمیل قرار است بعداً برای کسی فرستاده شود. وقتی نوبت بازبینی رسید، از خودتان بپرسید گیرنده بعد از خواندن باید چه چیزی را بداند یا چه کاری انجام دهد. اگر از او برای جلسه وقت می‌خواهید، تاریخ پیشنهادی، مدت جلسه و درخواست پاسخ را بررسی کنید. حالا معیاری برای پایان دارید. اگر بار سوم فقط سلام اول ایمیل را عوض می‌کنید و هیچ ابهامی برطرف نمی‌شود، می‌توانید کار را همان‌جا تمام کنید.

در بعضی کارها، بازبینی بیشتر بخشی از خودِ مسئولیت است. گزارش مالی، کار درمانی یا مطلب حاوی اطلاعات افراد را طبق الزامات حرفه‌ای بررسی کنید. کوچک‌کردن قدم اول در اینجا می‌تواند آماده‌کردن پیش‌نویس خصوصی یا تهیهٔ فهرست اطلاعات لازم باشد. زمان و معیار تحویل را هم جداگانه در نظر بگیرید.

اگر باز هم کار جلو نرفت، محل گیر را عوض کنید

گاهی ده دقیقه می‌گذرد و می‌بینید تمام وقتتان صرف پیدا کردن اولین جمله شده است. بار بعد آن جمله را لازم ندانید. از وسط کار شروع کنید و نکته‌ای را بنویسید که همین حالا درباره‌اش مطمئنید. اگر نمی‌دانید دقیقاً چه چیزی از شما خواسته شده، سؤال مشخصی بپرسید. «برای گزارش امروز فقط تعداد پرونده‌ها را می‌خواهید یا توضیح تغییر نسبت به ماه قبل هم لازم است؟» از درخواست کلی برای راهنمایی سریع‌تر مسئله را روشن می‌کند.

راه‌حل به مانع بستگی دارد. خستگی، زمان ناکافی یا تعدد مسئولیت‌ها می‌تواند حتی کار روشن و کم‌خطر را سخت کند. اگر کارها در زمانی که در اختیار دارید جا نمی‌شوند، اولویت یا موعد را با فرد مسئول روشن کنید. اگر محیط مدام شما را از کار جدا می‌کند، برای آزمایش بعدی وقت یا جای دیگری انتخاب کنید. راهنمای کاربردی مرکز مداخلات بالینی دربارهٔ اهمال‌کاری هم از مشخص‌کردن کار و انتخاب زمان و شیوهٔ انجام آن شروع می‌کند.

چه زمانی کمک گرفتن می‌تواند مفید باشد؟

اگر ترس از اشتباه مرتب باعث از دست رفتن موعدها می‌شود، ساعت‌ها وقتتان صرف بازخوانی و وارسی می‌شود یا فشار آن روی کار، درس و رابطه‌ها اثر گذاشته، می‌توانید این الگو را با روان‌شناس بررسی کنید. برای جلسه کافی است یک موقعیت اخیر را به یاد بیاورید. بگویید قرار بود چه کاری انجام دهید، از چه اتفاقی می‌ترسیدید و در عمل چه شد. اگر نگرانی با شک مداوم دربارهٔ عبادت و تکرار برای اطمینان‌گرفتن همراه است، مقالهٔ وسواس مذهبی و زمان مراجعه توضیح می‌دهد چه موقع این الگو ارزش بررسی دارد.

اگر مهم است که روان‌شناس ارزش‌ها و تجربهٔ دینی شما را هم درک کند، می‌توانید در جلسهٔ اول بپرسید تجربهٔ او در کار با ترس از اشتباه و زمینهٔ دینی مراجعان چیست. راهنمای انتخاب روان‌شناس مذهبی برای همین گفت‌وگو چند معیار مطرح می‌کند.

برای امروز، کاری را انتخاب کنید که نسخهٔ اولش فعلاً فقط در اختیار خودتان بماند. پیش از باز کردن فایل، این سؤال را روی کاغذ بنویسید. «تا ده دقیقهٔ دیگر چه چیز کوچکی روی صفحه خواهد بود؟»

مرکز مشاوره اسلامی سبل السلام وب‌سایت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دوازده − هفت =