مرکز مشاوره اسلامی سبل السلام

گفت‌وگوی مادر و پسر نوجوان در خانه، با گوشی روی میز

برای استفاده از گوشی قبل از خواب با نوجوان چطور توافق کنیم؟

شب مدرسه است و نوجوانتان از اتاق می‌گوید «فقط این بازی تموم بشه». چند دقیقه بعد هنوز بیدار است و شما هم نمی‌دانید این بار یادآوری کنید یا گوشی را از او بگیرید. اگر گوشی قبل از خواب مرتب بحث درست می‌کند، وقتی هر دو آرامید دربارهٔ ساعت کنار گذاشتن گوشی، جای شارژ و موارد استثنا به توافق برسید. برای شروع، همین توافق را یک هفته در شب‌های مدرسه امتحان کنید و ببینید صبح‌ها چه فرقی کرده است.

گوشی قبل از خواب کجای برنامهٔ شب را به هم می‌زند؟

فرض کنید نوجوان ساعت ده‌ونیم به تخت می‌رود، ولی تا یازده‌ونیم پیام می‌دهد. اگر صبح باید سر همان ساعت همیشگی بیدار شود، آن یک ساعت از فرصتی کم می‌شود که برای خواب داشته است. سؤال اول این است که بعد از رفتن به تخت چه اتفاقی می‌افتد. اگر گوشی کنار گذاشته شده و نوجوان همچنان مدت زیادی بیدار می‌ماند، همین نکته را هم در نظر بگیرید.

پژوهش برادلی براسنان و همکارانش در مجلهٔ «جاما پدیاتریکس» در سال ۲۰۲۴، استفاده از صفحه‌نمایش و خواب ۷۹ نوجوان ۱۱ تا ۱۴ ساله را در نیوزیلند دنبال کرد. در این گروه، استفاده از صفحه‌نمایش پس از رفتن به تخت، به‌ویژه بازی و کار هم‌زمان با چند برنامه یا دستگاه، با خواب کوتاه‌تر همراه بود. پژوهشگران برای استفاده از صفحه‌نمایش پیش از رفتن به تخت، در بیشتر شاخص‌های خواب چنین رابطه‌ای پیدا نکردند. این مطالعهٔ مشاهده‌ای برای تعیین علت دیرخوابی یک نوجوان کافی نیست. موقع وضع قانون، به زمان و محل آخرین استفاده از گوشی توجه کنید.

قبل از تعیین ساعت، بپرسید آخر شب گوشی برای چه کاری لازم است

این صحبت را بعد از شام یا در اولین فرصت آرام شروع کنید. به اتفاقی اشاره کنید که هر دو می‌شناسید. «این چند شب دیر گوشی رو کنار گذاشتی و صبح بیدار شدن سخت بود. چه کاری معمولاً اون‌قدر طول می‌کشه؟» جواب روی شکل توافق اثر دارد. اگر گروه مدرسه دیر تکلیف می‌فرستد، باید راهی برای دیدن تکلیف پیدا کنید. اگر دوستان نوجوان شب‌ها برای بازی جمع می‌شوند، تعیین ساعت آخرین نوبت بازی موضوع گفت‌وگوست.

در یک گفت‌وگوی فرضی، پاسخ نوجوان این است که هم‌گروهی‌اش اغلب نزدیک ساعت خواب فایل تکلیف را می‌فرستد. می‌توانید بگویید «بیا قرار بذاریم تا ساعت نه‌ونیم خبر بگیری که فایل کی می‌رسه. اگر دیرتر رسید، همون‌وقت توی پذیرایی بازش کن و وقتی کارت تموم شد گوشی رو همون‌جا بذار.» اگر پاسخ او «با گوشی زنگ می‌ذارم» باشد، شاید یک ساعت رومیزی از چند شب بحث جلوگیری کند. اگر گفت‌وگو زود به سرزنش می‌رسد، نمونه‌های گفت‌وگو در راهنمای اختلاف مذهبی با نوجوان را ببینید.

یک قرار برای شب‌های مدرسه بنویسید که هر دو بتوانید اجرا کنید

در راهنمای «برنامهٔ خانوادگی استفاده از رسانه»، آکادمی پزشکی کودکان آمریکا پیشنهاد می‌کند خانواده قواعدی متناسب با برنامهٔ خانه بنویسد، والدین هم سهمی در اجرای آن داشته باشند و خانواده در صورت نیاز برنامه را تغییر دهد. می‌توانید با چنین قراری شروع کنید. «شب‌هایی که فردا مدرسه است، گوشی از ساعت ده روی میز راهرو شارژ می‌شود. اگر برای تکلیف یا تماس ضروری لازم شد، در فضای مشترک از آن استفاده می‌کنیم و بعد دوباره سر جایش می‌گذاریم.» ساعتِ مثال را با زمان بیدارشدن و برنامهٔ واقعی خانه تنظیم کنید. برای شب‌هایی که لازم است تماس خاصی را جواب بدهید، از قبل مشخص کنید کدام شماره باید بتواند تماس بگیرد و گوشی کجا می‌ماند. اگر نوجوان از گوشی برای یادآوری دارو یا یک نیاز ضروری دیگر استفاده می‌کند، قبل از جابه‌جا کردن آن مطمئن شوید راه جایگزین همان نیاز را پوشش می‌دهد.

گوشی در حال شارژ روی میز راهرو، بیرون از اتاق خواب

از نوجوان بخواهید محل شارژ را پیشنهاد کند. اگر وسایلش در راهرو در دسترس بچهٔ کوچک‌تر است، طبقه‌ای در پذیرایی بهتر جواب می‌دهد. خودتان هم می‌توانید یک رفتار قابل‌دیدن انتخاب کنید، مثلاً بعد از ساعت توافق‌شده پیام‌های غیرضروری را تا صبح باز نکنید. اگر یکی از والدین به‌خاطر کار باید در دسترس باشد، همان نیاز را روشن توضیح دهد تا نوجوان بداند استثنا برای چه موقعیتی است.

شب اول همه‌چیز ممکن است طبق قرار پیش نرود. اگر نوجوان ساعت توافق‌شده هنوز در میانهٔ بازی است، همان شب یک یادآوری کوتاه کافی است. روز بعد مشخص کنید آخرین بازی چه زمانی باید شروع شود تا تمام‌کردنش با ساعت شارژ تداخل پیدا نکند. برای نوجوانی که بعد از کنار گذاشتن گوشی همچنان به فرصتی برای آرام‌شدن احتیاج دارد، بپرسید چه کاری را حاضر است امتحان کند. شاید خواندن چند صفحه از یک کتاب یا آماده‌کردن وسایل فردا برایش شدنی باشد.

آخر هفته ببینید صبح‌ها چه تغییری کرده است

از نوجوان بخواهید در چند صبح مدرسه خودش بگوید بیدار شدن آسان‌تر بوده، همان‌قدر سخت بوده یا سخت‌تر شده است. برای اینکه یادتان بماند توافق کجا به کار آمد، می‌توانید زمان تقریبی کنار گذاشتن گوشی و نظر نوجوان دربارهٔ بیدار شدن را روی یک کاغذ بنویسید. ثبت را به همین دو مورد محدود کنید و حریم خصوصی پیام‌ها را محترم بشمارید.

اگر برنامه فقط یک شب به‌خاطر تکلیف دیرهنگام به هم خورد، همان استثنا را دقیق‌تر تعریف کنید. اگر بیشتر شب‌ها با ساعت تمرین ورزشی یا زمان برگشت به خانه جور درنمی‌آید، ساعت و محل اجرای قرار را عوض کنید. گاهی هم گوشی طبق قرار بیرون اتاق می‌ماند و صبح همچنان سخت است. در گفت‌وگوی آخر هفته از نوجوان بپرسید بعد از خاموش‌شدن چراغ‌ها چه چیزی بیدار نگهش می‌دارد. این پرسش کمک می‌کند تصمیم بگیرید بررسی خواب از کجا ادامه پیدا کند.

چه زمانی برای خواب یا دعوای شبانه کمک بگیریم؟

راهنمای آنا اسپرهام برای آکادمی پزشکی کودکان آمریکا توضیح می‌دهد که تغییر زمان طبیعی خواب در نوجوانی، استرس و مسائل جسمی هم می‌توانند در دشواری خواب نقش داشته باشند. اگر نوجوان مرتب برای خوابیدن مشکل دارد یا خواب‌آلودگی روزانه روی حضورش در کلاس و کارهای روزمره اثر گذاشته، دربارهٔ خواب با پزشک صحبت کنید. می‌توانید زمان تقریبی خواب و بیداری و تفاوت روزهای مدرسه و تعطیل را برای توضیح بهتر همراه داشته باشید.

اگر بیشترِ گرفتاری شما بحث بر سر مرزهاست و هر تذکر به داد زدن یا قهر می‌رسد، مشاوران حوزهٔ تعارض والد و فرزند را ببینید. برای انتخاب متخصص، راهنمای انتخاب روان‌شناس متناسب با نیاز خانواده‌های مذهبی هم سؤال‌هایی برای بررسی رزومه و تماس اولیه دارد.

آیا این نوشته برایتان مفید بود؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پانزده + 15 =